Pamiątki po Izydorze Stella-Sawickim: Wystawa w Krakowie”
Wydarzenie, które odbędzie się 1 kwietnia, otworzy wystawę poświęconą pamiątkom po prof. Izydorze Stella-Sawickim, który był jednym z kluczowych twórców Politechniki Krakowskiej i jej pierwszym rektorem. Goście będą mieli okazję uczestniczyć w wykładzie dr. Marka A. Stella-Sawickiego, profesora z University College London, zatytułowanym „Prof. Izydor Stella-Sawicki (1881-1957). Uczony, wizjoner, organizator. Między historią a pamięcią”. Wydarzenie odbędzie się w Pałacu Krzysztofory przy Rynku Głównym 35 o godzinie 17.00 i jest częścią cyklu „Widok na Krakowian”. Wstęp jest bezpłatny.
Dziedzictwo Profesora Izydora Stella-Sawickiego
Izydor Stella-Sawicki, urodzony 5 kwietnia 1881 roku we Lwowie, był wybitnym inżynierem i wizjonerem, który odegrał kluczową rolę w rozwoju szkolnictwa technicznego w Krakowie. Jego ojciec, Jan Stella-Sawicki, znany także jako „Pułkownik Struś”, był zasłużonym wojskowym w okresie powstania styczniowego. Edukację wyższą uzyskał na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej, kończąc ją w 1904 roku z dyplomem inżyniera dróg i mostów. Jego kariera zawodowa rozpoczęła się w Galicji, gdzie pracował przy budowie dróg wodnych, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, pełnił funkcję naczelnika Oddziału Wodnego w Kielcach.
Kariera Akademicka i Osiągnięcia Inżynieryjne
W 1921 roku Stella-Sawicki rozpoczął pracę jako wykładowca na Akademii Górniczej w Krakowie, gdzie wkrótce został profesorem nadzwyczajnym. Jego specjalizacją były konstrukcje żelbetowe, a wśród jego projektów znalazł się pierwszy most żelbetowy w Małopolsce. Pracował także przy budowie elektrowni Jaworzno oraz projektował nowoczesne instalacje, takie jak hangar na lotnisku w Rakowicach. Jego wkład w rozwój inżynierii obejmował również projektowanie obwałowań Wisły i systemów kanalizacyjnych dla Oświęcimia.
Wizja Powstania Politechniki Krakowskiej
Równolegle z pracą akademicką, Stella-Sawicki prowadził działania na rzecz utworzenia Politechniki w Krakowie. W 1929 roku publicznie zaproponował jej powstanie, a jego starania przyniosły owoce po II wojnie światowej. W styczniu 1945 roku stanął na czele Komitetu Organizacyjnego Politechniki, a w 1946 roku Rada Ministrów zatwierdziła utworzenie Wydziałów Politechnicznych. Data 1 kwietnia 1945 roku stała się oficjalnym początkiem istnienia Politechniki Krakowskiej.
Trudne Lata Podczas II Wojny Światowej
W czasie okupacji hitlerowskiej, 6 listopada 1939 roku, Stella-Sawicki został aresztowany przez Niemców w trakcie akcji „Sonderaktion Krakau”. Przetrzymywany w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, został zwolniony w lutym 1940 roku, po czym wrócił do Krakowa schorowany, ale zdeterminowany do kontynuowania swojej misji edukacyjnej i naukowej.
Dziedzictwo i Wpływ
Profesor Stella-Sawicki zmarł 19 grudnia 1957 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo naukowe i edukacyjne. Jego prace i projekty miały trwały wpływ na rozwój inżynierii i architektury w Polsce. Był nie tylko wybitnym naukowcem, ale także mentorem wielu przyszłych liderów w dziedzinie nauk technicznych. Jego wkład w rozwój Politechniki Krakowskiej jest nieoceniony i pamiętany do dziś.
Źródło: Urząd Miasta Krakowa
